حاج عليخان اعتماد السلطنة (حاجب الدوله)
76
سفرنامه حاج عليخان اعتماد السلطنه (فارسى)
منزل بيست و سيم بيرهجك قصبهاى است ، هجده فرسخى « اورفه » ، از توابع « اورفه » است ، قريب هزار خانه رعيت دارد . قلعهء سنگى و رودخانه كوچكى دارد ، كه داخل « فرات » مىشود ، در اينجا « فرات » را با كشتى عبور مىكنند ، ما هم با كشتى عبور كرديم ، اسب حيوان بارگير را ، ميان كشتى عبور مىدهد . « احمد افندى » نام مُسلِم داشت ، از رعيت روس بوده ، مسلمان شده است [ او را ] حاكم كردهاند . توضيح اين شهر را « بئرة الفرات » نيز مىگويند ، مركز قضاى « بيرهجك » ، تابع لواى « اورفه » من توابع لواى « حلب » [ مىباشد . ] در بالاى تپهاى واقع در ساحل شرق شمالى رود فرات ، قلعه متين و معتبرى دارد ، درّه معمورى دارد معروف به « وادىالزيتون » ، انواع اشجار مثمره و غير مثمره ، « 1 » و بساتين اين دره را نمونه بهشت ساخته است . منزل بيست و چهارم قولپلر « 2 » بيست [ و ] چهار فرسخى است ، ولى ما بين « بيرجك » و « قولپلر » ، بسيار آبادى است . در هر نيم فرسخى [ يا ] يك فرسخى ، دهاتِ آباد است ، روى هم رفته يك ده است ، دوازده فرسخى « حلب » قريب صدخانوار « 3 » مىشود ، جميعاً « اهل حق » هستند ، آشكار حركت مىكنند ، نهايت محبت و مهربانى به اهل عجم مىكنند دائماً . شهر حلب منزل بيست و پنجم شهر حلب شش فرسخ [ است . ] انصاف اين است [ كه ] شهر
--> ( 1 ) - ميوه دهنده و بدون ميوه ( 2 ) - در نقشه « آقچاقوپونلو » نوشته شده است . ( 3 ) - اصل : خانهوار